De uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland (COEN) over het derde kwartaal van 2011 bevestigen de versombering van de economische vooruitzichten die de afgelopen weken al door andere trendwatchers zijn geschetst. Er is sprake van een omslag in de omzetverwachting. Ook de exportverwachting valt terug en het aantrekken van nieuw personeel en de investeringsverwachtingen maken pas op de plaats.

Het afnemende ondernemersvertrouwen weerspiegelt duidelijk de onzekerheid over de financieel economische situatie in Europa en de wereld. Uit eerdere COEN-metingen bleek al dat ondernemers zoeken naar richting. De terugval in vertrouwen en omzetprognose in het derde kwartaal van dit jaar was ook al zichtbaar in het eerste kwartaal van 2011 en het derde kwartaal van 2010.

In de dalende trend zijn ook lichtpunten te ontwaren. Zo verwachten ondernemers in de sectoren horeca, ICT, onroerend goed en facilitaire diensten nog wel (bescheiden) omzetgroei. Op regionaal niveau hebben ondernemers in Brabant en Zeeland relatief meer vertrouwen in toekomstige economische ontwikkelingen dan in andere regio’s in Nederland.

De Conjunctuurenquête Nederland (COEN) is het gezamenlijke conjunctuuronderzoek van de Kamers van Koophandel, VNO-NCW, MKB Nederland, Centraal Bureau voor de Statistiek en Economisch Instituut voor de Bouw. Dit onderzoek brengt vier keer per jaar de belangrijkste ontwikkelingen en verwachtingen van het Nederlandse bedrijfsleven in kaart, uitgesplitst naar regio en bedrijfstak. Daarbij wordt met de vraagstelling en in de analyse ingespeeld op actuele ontwikkelingen. De enquête is gebaseerd op kwalitatieve verwachtingen van ondernemingen en geeft daarom een stemmingsbeeld van ondernemers over de huidige en toekomstige gang van zaken.

De Conjunctuurenquête Nederland (COEN) is het gezamenlijke conjunctuuronderzoek van de Kamers van Koophandel, VNO-NCW, MKB Nederland, Centraal Bureau voor de Statistiek en Economisch Instituut voor de Bouw.

Kamer van Koophandel